Prema popisu stanovništva iz 1991. godine, u Banjoj Luci je živjelo 195.692 stanovnika, od kojih 14.6% Bošnjaka, 14.8% Hrvata i 54.6% Srba. Do 1995. godine, procenat Bošnjaka pao je na 6.43%, a Hrvata na 6.77%, što potvrđuje da je kampanja etničkog čišćenja uspjela.
Početkom aprila 1992. godine, po cijelom gradu su bili organizovani kontrolni punktovi na kojima su radili uniformisani Srbi koji su se predstavljali kao pripadnici SOS (Srpskih odbrambenih snaga). Komandant 1. krajiškog korpusa, general Talić, bio je svjestan postojanja SOS i njihovog djelovanja, no uprkos tome je podržavao zahtijeve SOS. SOS su proglasile policijski čas i izdale javno saopštenje, objašnjavajući da djeluju "zbog novog genocida protiv srpskog naroda". Kasnije su se naoružane paravojne grupe iz Srbije, kao što su "Beli orlovi", pojavile na ulicama Banje Luke i ispred javnih zgrada. JNA i članovi Predsjedništva BiH znali su za kriminalne aktivnosti nekih grupa na području Banje Luke. Nakon pojavljivanja snaga SOS, ulicama Banje Luke kružili su crveni kombiji s pripadnicima SOS koji su maltretirali, a ponekad zatvarali i tukli nesrbe. Vođa lokalnih Srba, Radoslav Brđanin, izdao je javno saopštenje u kojem je podržao SOS. Početkom aprila 1992. godine, rušene su i dizane u vazduh crkve, džamije i prodavnice čiji su vlasnici bili nesrbi. Od aprila do decembra 1992. godine, 191 incident sa korištenjem eksplozivnih sredstava u Banjoj Luci prijavljen je CSB.
Krajem 1991. godine, JNA i vlasti bosanskih Srba počele su da dijele oružje civilima, bosanskim Srbima. Dana 14. maja 1992. godine, Krizni štab ARK, naredio je razoružavanje pojedinaca koji su nelegalno posjedovali oružje. Krizni štab je donio odluku da samo Srbi mogu obavljati određene poslove. Vođa lokalne SDS, Radoslav Brđanin, održao je sastanak s direktorima banjalučkih preduzeća i naredio im da ispoštuju tu odluku, a bio je i član Komisije koja je mnoge nesrbe otpustila s rukovodećih položaja.
U ljeto 1992. godine, puni vagoni nesrba, deportovanih iz Republike Srpske, prolazili su kroz Banju Luku. Policija bosanskih Srba je na željezničkoj stanici sprečavala Bošnjake da se približe vagonima i pomognu deportovanima koje su morili vrućina i žeđ. Progoni su prerasli u nasilje i ubijanja, uključujući i ubistvo petoro članova bošnjačke porodice Ćulum u selu Bastasi od strane pripadnika vojske bosanskih Srba, u augustu 1992. godine.
Nesrpski civili su zatvarani, držani u nehigijenskim uslovima, slabo hranjeni i često tučeni i mučeni u zatvorima kojima su upravljali Srbi, uključujući Mali Logor, vojni zatvor, zgradu CSB-a u gradu i Vojno istražni zatvor (VIZ) Tunjice. Mnogi nesrpski civili su bili zatočeni i u Manjači, logoru za vojnu obuku koji se nalazio u južnom dijelu opštine Banjaluka. Svjedoci govore o ubistvu šestorice zatvorenika iz Sanskog Mosta početkom juna 1992. godine, po njihovom dolasku u Manjaču, o smrti zatvorenika tokom transporta iz Sanskog Mosta početkom jula, o ubistvu Omera Filipovića i drugih, te o ubistvima zatvorenika koji su stigli iz logora Omarska u avgustu 1992. godine.
U avgustu 1992. godine, nad Banjom Lukom su iz aviona bacani leci u kojima je stajalo da Bošnjaci moraju dobrovoljno da napuste Banju Luku ili će biti istjerani silom. U to vrijeme je VRS kontrolisala sve aerodrome na tom području. Muslimanski i katolički čelnici obavijestili su generala Talića o kampanji progona koja traje i od njega tražili da je zaustavi. Premda je Talić obećao da će vojska zaštititi nesrpske zajednice, ništa nije preduzeto.
Lokalni srpski rukovodioci javno su se obraćali Srbima i podsticali ih da progone Bošnjaka i Hrvate, da terorišu i prisiljavaju nesrbe da napuste svoje domove. Radoslav Brđanin neprestano je u sredstvima javnog informisanja izjavljivao da samo mali procenat Bošnjaka može da ostane u gradu.
Čitavo ljeto 1992. godine, general Talić je nadzirao deportacije Bošnjaka i Hrvata iz Krajine i Banje Luke. Podržavao je tu politiku i jednom je izjavio da regionalne vlasti ne iseljavaju dovoljno brzo Bošnjake i Hrvate iz Banje Luke. Zbog kampanje progona Bošnjaka iz Banje Luke mnogi su nesrbi pobjegli u Hrvatsku, na područja u BiH koja nisu bila pod srpskom kontrolom, ili u treće zemlje.
Članovi vodstva Republike Srpske, tokom 1991. i 1992. godine, često su posjećivali Banju Luku. Župljanin je poslao i pismeni izvještaj Plavšićevoj o aktivnostima paravojnih jedinica u banjalučkom regionu. Izvještaj i o paljenju sela, uništenju svih šesnaest džamija i terorisanju nesrpskog stanovništva, nastavljeni su 1993. godine, a različite uniformisane grupe, uključujući policiju, pokušale su da skinu sa sebe odgovornost za te zločine.
